ACHTERGROND
Begaafdheid is meer dan een hoge cognitieve capaciteit of een verzameling kenmerken. Hoe iemand functioneert, hangt mede af van de wisselwerking tussen zijn of haar intelligentie, biografie, manier van waarnemen en verwerken, motivatie, autonomie én de omgeving waarin die kwaliteiten tot uitdrukking moeten komen.
Your Evolving Self is ontwikkeld om juist die samenhang zichtbaar te maken. Niet om mensen in een type of categorie te plaatsen, maar om inzicht te geven in hoe hun unieke profiel werkt, welke professionele context daarbij past en waar ruimte ligt voor verdere ontwikkeling.
“Each person must follow his or her own bent, find ways to realize his or her unique individuality.
And because we are all born with a different combination of temperamental strenghts and weaknesses and with different gifts, and grow up in different family contexts, communities, and historical periods, each of us displays a characteristic pattern of potential.”
Het YES-assessment: Onderbouwd door onderzoek, ontwikkeld in de praktijk
Het YES-assessment is ontwikkeld vanuit jarenlang literatuuronderzoek, praktijkervaring met begaafde professionals, stapsgewijze ontwikkeling van het assessment en feedback van cliënten en professionals.
Het ontwikkelassessment brengt drie samenhangende dimensies in kaart:
Creative Intelligence: hoe jouw intelligentie en creatieve vermogens zich manifesteren en waar jouw natuurlijke kwaliteiten liggen,
Professional Dynamics: hoe jij signalen uit je omgeving ontvangt, verwerkt en erop reageert, en onder welke omstandigheden je het beste functioneert en
Transformative Agency: hoe zelfstandig je positie bepaalt en in hoeverre je jouw inzicht, betrokkenheid en eigenheid weet om te zetten in handelen en verandering.
Daarbij kijken we niet alleen naar afzonderlijke eigenschappen of talenten. Centraal staat de samenhang tussen jouw kwaliteiten, jouw manier van functioneren en de omgeving waarin die tot uitdrukking komen.
Creative Intelligence
Creativiteit is binnen Your Evolving Self breder dan het vermogen om iets nieuws te bedenken of artistiek actief te zijn. Het gaat om de manier waarop intelligentie zich bij een individu manifesteert en om de kwaliteiten die daaruit voortkomen.
Voor Creative Intelligence vormt Howard Gardners theorie van de meervoudige intelligenties een belangrijk vertrekpunt. Your Evolving Self kijkt daarbij verder dan de meest voor de hand liggende toepassing van een talent. Achter iedere intelligentie liggen bredere kwaliteiten die ook buiten het oorspronkelijke domein van betekenis kunnen zijn. Zeker in combinatie met andere intelligenties.
Iemand met een sterk ontwikkelde muzikale intelligentie hoeft zijn of haar talent bijvoorbeeld niet uitsluitend in muziek tot uitdrukking te brengen. Diezelfde intelligentie kan samengaan met een sterk gevoel voor ritme, timing, harmonie, compositie, sfeer en samenspel. Zulke kwaliteiten kunnen ook in leiderschap, communicatie, ontwerp, samenwerking of organisatieontwikkeling van grote waarde zijn.
Juist het herkennen van deze onderliggende kwaliteiten en hun samenhang maakt het mogelijk om talent breder en bewuster in te zetten, bijvoorbeeld in werk, ontwikkeling en leven.
Professional Dynamics
Begaafdheid komt niet los van de omgeving tot uitdrukking. Hoe goed iemand functioneert, hangt mede af van de manier waarop signalen worden opgepikt, verwerkt en omgezet in reactie en handelen.
Professional Dynamics brengt die wisselwerking tussen individu en professionele omgeving in kaart. Daarbij kijken we naar vijf samenhangende aspecten:
Signal Sensitivity: hoe sterk en verfijnd je signalen uit je omgeving waarneemt,
Stimulus Responsivity: hoe intens je intern reageert op prikkels en gebeurtenissen,
Complexity Perception: in welke mate je patronen, verbanden en meerdere lagen tegelijk waarneemt,
Integrative Processing: hoe je uiteenlopende informatie, perspectieven en ervaringen samenbrengt tot een groter geheel en
Intrinsic Motivation: wat je van binnenuit in beweging naar buiten brengt en je energie geeft.
De door Kazimierz Dąbrowski beschreven overexcitabilities hebben het denken over sensitiviteit en responsiviteit binnen dit deel van het model mede geïnformeerd. Ook inzichten uit het Delphi-model over hoogbegaafdheid sluiten aan bij de manier waarop Your Evolving Self kijkt naar intensiteit, complexe waarneming en de interactie tussen individu en omgeving.
Belangrijk daarbij is dat meer niet automatisch beter is. Een sterke sensitiviteit kan leiden tot uitzonderlijk goed signaleringsvermogen, maar ook tot overbelasting. Complexiteitswaarneming kan leiden tot scherpe patroonherkenning, maar ook tot het zien van meer verbanden dan praktisch bruikbaar zijn. Effectiviteit ontstaat daarom niet alleen uit capaciteit, maar uit de mate waarin kwaliteiten, context en handelingsvermogen op elkaar aansluiten.
Transformative Agency
Inzicht en intelligentie krijgen pas betekenis wanneer iemand er richting aan kan geven.
Transformative Agency brengt in kaart in hoeverre iemand zelfstandig positie inneemt en bereid en in staat is om vanuit eigen inzicht daadwerkelijk te handelen. Daarbij kijken we naar drie aspecten:
Scope of Concern: hoe breed het terrein is waarop je je betrokken, verantwoordelijk of aangesproken voelt,
Independence of Judgement: in welke mate je zelfstandig tot een oordeel komt en dat oordeel kunt behouden onder sociale druk en
Non-conformity of Behaviour: in welke mate je bereid bent anders te handelen wanneer je eigen inzicht of de situatie daarom vraagt.
Niet iedereen hoeft zelf vernieuwing op gang te brengen. Sommigen initiëren, anderen ontwikkelen, verbinden of realiseren. Verschillende rollen zijn nodig om verandering daadwerkelijk tot stand te brengen.
Voor transformatie is echter wel een zekere mate van onafhankelijk denken en handelen nodig. Het vermogen om af te wijken van bestaande aannames, normen of werkwijzen speelt daarin een belangrijke rol. Het werk van Adam Grant over originaliteit en non-conformisme sluit aan bij dit aspect van het model.
Ook hier geldt dat extremen niet automatisch effectief zijn. Te weinig onafhankelijkheid kan leiden tot aanpassing en groepsdenken; te veel onafhankelijkheid tot isolatie of reflexmatig contrair gedrag. Transformative Agency gaat daarom niet over zoveel mogelijk non-conformisme, maar over het vermogen om op het juiste moment zelfstandig te oordelen én daarnaar te handelen.
Loopbaanontwikkeling, Meer dan assessment alleen
Inzicht in je profiel is binnen Your Evolving Self geen doel op zichzelf. De volgende vraag is wat dat inzicht betekent voor de keuzes die je maakt in werk, rol en professionele omgeving. Zelf aan het stuur komen te staan van je loopbaan, is wat we daarmee beogen.
Daarbij maakt Your Evolving Self gebruik van inzichten en methoden uit de moderne loopbaanontwikkeling. Belangrijke inspiratiebronnen zijn onder anderen Herminia Ibarra, Edgar Schein en Bill Burnett & Dave Evans.
Loopbaanontwikkeling is niet alleen een denkproces, een puzzel om op te lossen, maar ook een proces van experimenteren, ervaren en bijstellen. Het toepassen van ontwerpdenken verlegt de focus van het zoeken naar één juiste loopbaan, naar meerdere mogelijke richtingen; Een samengestelde portfolioloopbaan past een deel van de hoogbegaafden zeer goed.
Het zichtbaar maken welke motieven, waarden en voorwaarden zó belangrijk zijn, dat een loopbaan of organisatiecontext daar aan moet kunnen voldoen, maakt er ook deel van uit. De relatie tussen individu en werkomgeving verdient een centrale plaats in loopbaanontwikkeling.
Deze benaderingen sluiten nauw aan bij de manier waarop Your Evolving Self werkt. Het assessment helpt eerst scherper te zien wie je bent, hoe je functioneert en wat je nodig hebt. Vervolgens wordt dat inzicht vertaald naar mogelijke rollen, omgevingen en loopbaanrichtingen die je gericht kunt onderzoeken.
Loopbaanontwikkeling wordt daarmee geen zoektocht naar dé perfecte bestemming, maar een proces van steeds betere afstemming tussen zelfkennis, identiteit, capaciteiten, motivatie, context en handelen.
Ontwikkeld vanuit een brede professionele praktijk
De ontwikkeling van Your Evolving Self is niet alleen gebaseerd op literatuur en onderzoek, maar ook op jarenlange praktijkervaring in loopbaanontwikkeling, organisatie- en leiderschapsontwikkeling, coaching en counseling.
De professionele achtergrond van oprichter Dirk Anton van Mulligen omvat onder meer werk op het gebied van organisatie- en leiderschapsontwikkeling en onderwijs op masterniveau in Stressmanagement & Organisational Health en Coaching & Counseling. Die ervaring heeft mede vormgegeven aan de manier waarop Your Evolving Self kijkt naar de relatie tussen individu, werk, organisatie en ontwikkeling.
Daardoor richt het assessment zich niet alleen op talent of begaafdheid, maar ook op vragen als: onder welke omstandigheden functioneert iemand duurzaam goed, welke professionele context ondersteunt ontwikkeling, waar ontstaan spanningen of energielekken en welke veranderingen zijn nodig om kwaliteiten beter tot hun recht te laten komen?
Die brede achtergrond is ook terug te zien in de begeleiding: inzicht in het profiel wordt steeds verbonden met concrete loopbaanvragen, professioneel functioneren en de omgeving waarin iemand werkt.
Historie
Sinds de introductie in 2016 is Your Evolving Self ingezet bij enkele honderden individuele professionals, leidinggevenden en medewerkers van uiteenlopende publieke en private organisaties, zowel in Nederland als internationaal.
Het YES-assessment is nadrukkelijk bedoeld als vertrekpunt voor verdere ontwikkeling. Het geeft geen oordeel en vormt geen eindpunt, maar biedt een verdiepend kader om jezelf, je professionele context en je ontwikkelmogelijkheden beter te begrijpen. Your Evolving Self staat dan ook voor meer dan het YES-assessment alleen en wordt nog steeds verfijnd en vernieuwd, zodat het relevant blijft in een veranderende arbeidsmarkt en maatschappelijke omgeving.
The Evolving Self
Your Evolving Self is ontwikkeld vanuit een brede combinatie van inzichten uit de literatuur over hoogbegaafdheid, intelligentie en creativiteit, ontwikkeling, loopbaan en professioneel functioneren. Belangrijke inspiratiebronnen zijn onder anderen Mihaly Csikszentmihalyi, Howard Gardner, Mary-Elaine Jacobsen, Kazimierz Dąbrowski, Linda Silverman en James T. Webb. Ook het Delphi-model van hoogbegaafdheid van Van Thiel, Nauta en Derksen heeft het denken achter het assessment mede beïnvloed.
De naam Your Evolving Self is ontleend aan Mihaly Csikszentmihalyi’s boek The Evolving Self: A Psychology for the Third Millennium. Daarin staat ontwikkeling niet gelijk aan simpelweg méér worden van wat je al bent. Werkelijke ontwikkeling vraagt om het steeds beter integreren van verschillende, soms tegengestelde kanten van jezelf en om het vermogen je bewust en effectief te verhouden tot een complexe omgeving.
Dat uitgangspunt sluit nauw aan bij de filosofie van Your Evolving Self. Begaafdheid is geen eindtoestand en evenmin een vast pakket eigenschappen. Het is een potentieel dat zich ontwikkelt in wisselwerking met ervaring, keuzes, relaties en omgeving.
Het doel van Your Evolving Self is daarom niet om iemand te vertellen welk type mens hij of zij is, maar om zichtbaar te maken welk uniek patroon van mogelijkheden aanwezig is, onder welke omstandigheden dat patroon het beste tot zijn recht komt en hoe iemand dat potentieel verder kan ontwikkelen.
Ontwikkeling betekent daarbij niet dat iedere eigenschap steeds sterker moet worden. Het gaat juist om differentiatie, integratie en het vermogen kwaliteiten bewust en passend in te zetten: persoonlijk, professioneel en in relatie tot de wereld om je heen.
“It is the Evolved Self who combines harmoniously these opposite tendencies: he or she is original yet systematic, independent yet responsible, bold yet disciplined, intuitive yet rational…”